શું તમને ખબર છે કોણાર્ક ના સૂર્ય મંદિર નો ઈતિહાસ ? અત્યારે જ જાણો

કોણાર્ક સૂર્ય મદિર ઉડીસા રાજ્ય માં છે અને આ મંદિર સમુદ્ર ના કિનારે સ્થિત છે. કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર 26.2 એકર માં ફેલાયેલ છે અને આ મંદિર ના તેરમી શતાબ્દી ના દરમિયાન બનાવ્યું હતું. પૂરી જીલ્લા માં સ્થિત આ મંદિર વિશ્વ ભર માં પ્રસિદ્ધ છે અને આ મંદિર ને દેખવા માટે દુર્નીયા ભર થી લોકો આવે છે. એટલું જ નહિ સૂર્ય ગ્રહણ ના દરમિયાન દુનિયાભર થી ખગોળ શાસ્ત્રી આ મંદિર માં આવે છે. સૂર્ય દેવ ને સમર્પિત આ મંદિર ઘણું ભવ્ય છે અને આ મંદિર નો ઈતિહાસ બહુ જ જુનો છે.

કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર ને કલિંગ વાસ્તુકલા થી બનાવ્યું છે. આ મંદિર ને એક રથ ના આકાર માં બનાવવામાં આવ્યું છે. આ મંદિર માં 24 મોટા રથ ના ચક્કા અને સાત ઘોડા બનાવ્યા છે. સૂર્ય ભગવાન રથ માં જ સવાર થાય છે અને તેમના રથ ને 7 ઘોડાઓ દ્વારા ખેંચવામાં આવે છે અને આ વસ્તુ ના આધાર પર આ મંદિર બનાવ્યું છે. આ મંદિર કાળા ગ્રેનાઈટ ના લાલ બલુઆ પત્થર થી બનેલ છે અને તેના નિર્માણ માં ઘણી કિંમતી ધાતુઓ અને 52 ટન ચુંબક નો ઉપયોગ કરેલ છે.

કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર નો ઈતિહાસ

ઈતિહાસકારો ના મુજબ આ મંદિર નું નિર્માણ ગંગા રાજવંશ ના મહારાજા નરસિમ્હા દેવ પ્રથમ દ્વારા કરાવ્યું હતું. એવું કહેવામાં આવે છે કે 1243 ઇસવી માં રાજા નરસિમ્હા દેવ પ્રથમ અને મુસ્લિમ શાસક તુગાન ખાન ની વચ્ચે એક યુદ્ધ થયું હતું અને આ યુદ્ધ ને રાજા નરસિમ્હા દેવ એ જીતી લીધો હતો. આ યુદ્ધ જીત્યા પછી રાજ નરસિમ્હા દેવ એ કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર બનાવ્યું હતું. રાજ નરસિમ્હા દેવ સૂર્ય ભગવાન એ ઘણા મોટા ભક્ત હતા અને તેથી તેમને પોતાની જીત પછી આ મંદિર બનાવ્યું હતું.

કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર થી જોડાયેલ પ્રચલિત કથા

કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર થી એક પ્રચલિત કથા પણ જોડાયેલ છે. જેના વિષે પુરાણો માં ઉલ્લેખ મળે છે. પ્રાચીન કથા ના મુજબ ભગવાન કૃષ્ણ અને જામવંતી ના પુત્ર સાંબ દેખવામાં ઘણી સુંદર હતા. એક વખત ભગવાન કૃષ્ણ થી માફી માંગી અને તેમનાથી કહ્યું કે તે આ શ્રાપ ને પાછુ લઈ લીધું. પોતાના પુત્ર ની માફી ને સ્વીકાર કરતા ભગવાન કૃષ્ણ એ સાંબ થી કહ્યું કે તે કોણાર્ક જઈને સૂર્ય દેવ ની પૂજા કરો. પોતાના પિતા ની વાત ને માનતા સાંબ એ કોણાર્ક માં જઈને ઘણા વર્ષો સુધી સૂર્યદેવ ની પૂજા કરી અને એક દિવસ સૂર્ય દેવ એ સાંબ ને ચંદ્રભાગા નદી માં સ્નાન કરવાનું કહ્યું. સ્નાન ના દરમિયાન સાંબ ને એક કમળ ના પાંદડા પર સૂર્ય દેવ ની મૂર્તિ મળી. પુરાણો ના મુજબ સાંબ ને આ મૂર્તિ રથ સપ્તમી ના દિવસે મળી હતી. આ મૂર્તિ તેમનેમંદિર માં સ્થાપિત કરી દીધી અને સાંબ ને આપેલ શ્રાપ પણ પૂરો થઇ ગયો. પુરાણો માં આ મૂર્તિ નું નામ કોણાદીત્ય જણાવ્યું છે.

સૂર્ય મંદિર થી જોડાયેલ રહસ્ય

સૂર્ય મંદિર ને અંગ્રેજી માં બ્લેક પેગોડા ના નામ થી ઓળખવામાં આવે છે અને આ મંદિર ને એક રહસ્યમય મંદિર પણ કહેવામાં આવે છે. આ મંદિર ના ગર્ભગૃહ માં સૂર્ય ભગવાન ની મૂર્તિ હતી અને આ મંદિર ના શિખર પર 52 ટન નું ચુંબક લાગેલ હતું. આ ચુંબક ના કારણે સમુદ્રી જહાજો ને મુશ્કેલી થતી હતી. એવું કહેવામાં આવે છે કે ચુંબક ના કારણે પાણી ના જહાજ મંદિર ની તરફ ખેંચાયા ચાલ્યા આવતા હતા. જેના કારણે અંગ્રેજો એ મંદિર ના અંદર લાગેલ આ ચુંબક નીકાળી દીધું. ચુંબક નીકાળવાના કારણે આ મંદિર ની ઘણી દીવાલો અને પત્થર પડવા લાગ્યા. એવું કહેવામાં આવે છે કે જે સૂર્ય ની મૂર્તિ આ મંદિર ના ગર્ભગૃહ માં હતી. તે મૂર્તિ ચુંબક ના કારણે હવા માં લટકેલ હતી અને હવા માં તરતી નજર આવતી હતી.

કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર થી જોડાયેલ અન્ય જાણકારી

કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર ને યુનેસ્કો દ્વારા વર્ષ 1984 માં વિશ્વ ધરોહર ઘોષિત કરવામાં આવ્યું હતું.

આ મંદિર ને 1200 શિલ્પીઓ દ્વારા બનાવ્યું છે.

એવું કહેવામાં આવે છે કે આ મંદિર ને બનાવવામાં 12 વર્ષ નો સમય લાગ્યો હતો.

આ મંદિર ના પ્રવેશ દ્વાર પર જ બે મોટા વાઘ બનાવ્યા છે અને આ મંદિર ની દીવાલો માં ઘણા પ્રકારની મૂર્તિ બનાવી છે.

કેવી રીતે જાઓ

હવાઈ માર્ગ ના દ્વારા ભુવનેશ્વર જઈ શકાય છે અને ત્યાં થી સૂર્ય મંદિર જવા માટે બસ અને ટેક્સી સરળતાથી મળી જાય છે.

રેલ માર્ગ ના દ્વારા પણ આ મંદિર પહોંચી શકાય છે અને પૂરી રેલ્વે સ્ટેશન અહીં નું સૌથી નજીક રેલ્વે સ્ટેશન છે. આ મંદિર પૂરી થી 35 કિલોમીટર ની દુરી પર સ્થિત છે.

કોણાર્ક બસ અડ્ડા મંદિર નું સૌથી નજીક નો બસ અડ્ડો છે

કયા સમયે જાઓ

સૂર્ય મંદિર જવાનો સૌથી સાચો સમય નવેમ્બર થી એપ્રિલ ની વચ્ચે નો છે અને તમે આ દરમિયાન સૂર્ય મંદિર દેખવા માટે ઉડીસા જાઓ. આ દરમિયાન આ રાજ્ય નું વાતાવરણ ઘણું સારું હોય છે.

Story Author: Team Anokho Gujju

દોસ્તો, આર્ટિકલ ગમ્યો ને? બસ એવું જ કઈંક નવું જાણવાં માટે અમને સપોર્ટ કરતા રહો અને આર્ટિકલ વધુમાં વધુ share કરો.

Tags: